Jak rozliczyć odsetki od kredytu zaciągniętego na budowę nieruchomości firmowej?
Podatnicy prowadzący własny biznes często spotykają się z koniecznością posiadania nieruchomości przystosowanych do rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Bardzo często wiąże się to z potrzebą wybudowania takiego obiektu we własnym zakresie, za pomocą finansowania dłużnego, jakim jest kredyt bankowy. W jaki sposób zatem traktować odsetki wynikające z zaciągniętego zobowiązania kredytowego?
W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej niekiedy, choć nie zawsze, konieczne jest posiadanie specjalnie przystosowanej do tego celu nieruchomości. Zazwyczaj wiąże się to z koniecznością budowy obiektu od podstaw. Kapitał potrzebny na tę inwestycję najczęściej pochodzi z kredytów bankowych, z którymi nierozerwalnie związane są odsetki. Tu nasuwa się pytanie, czy koszty te można zakwalifikować do kosztów podatkowych, zmniejszając w ten sposób podstawę opodatkowania, a jeśli tak – to kiedy?
Odsetki od kredytu inwestycyjnego kosztem…
Zgodnie z art. 22 ustawy o PIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23, zawierającym listę kosztów, które w żadnym wypadku nie mogą zostać zakwalifikowane do kosztów podatkowych. Ponadto warto podkreślić, że aby dany wydatek – w tym wypadku odsetki kredytowe – mógł zostać zakwalifikowany do kosztu uzyskania przychodów z prowadzonej działalności, musi on pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przedmiotem prowadzonej działalności. Odsetki wynikające z oprocentowania kredytu bankowego przeznaczonego na budowę nieruchomości firmowej – wytworzenia środka trwałego – można uznać za koszty uzyskania przychodów. Pojawia się jednak pytanie, jaki przyjąć moment początkowy rozliczenia tych odsetek.
…w postaci amortyzacji
W przypadku odsetek z tytułu kredytu bankowego finansującego budowę nieruchomości firmowej, naliczonych do dnia oddania obiektu do użytku, w myśl artykułu 22g ustawy o PIT, podatnik nie może ich zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Zamiast tego odsetki te zostaną zaliczone w poczet wartości początkowej środka trwałego, a następnie rozliczone w czasie w postaci odpisów amortyzacyjnych.
Zakończona inwestycja umożliwia rozliczenie odsetek w kosztach
Zupełnie inaczej przedstawia się kwestia wydatków poniesionych w celu pokrycia odsetek od kredytu bankowego po dniu przekazania środka trwałego do użytku. Należy zaznaczyć, że koszty te mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, nie zwiększają więc wartości początkowej inwestycji. Warunkiem uznania ich za koszt podatkowy jest faktyczna zapłata. Jeśli odsetki są kapitalizowane, warunkiem wystarczającym uznania ich za koszt uzyskania przychodu jest ich kapitalizacja.
Dorota Kępka, księgowa Tax Care
Na czym polega ulga mieszkaniowa w podatku od spadków i darowizn?
Otrzymałeś nieruchomość w spadku lub jako darowiznę? Musisz zapłacić podatek. Jednak, w niektórych przypadkach można uniknąć tego obciążenia, dzięki tak zwanej uldze mieszkaniowej. Jakie warunki trzeba spełnić by móc skorzystać z tego rozwiązania?
Przewidziana w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ulga mieszkaniowa polega na wyłączeniu z podstawy opodatkowania wartości budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych prawa do domu jednorodzinnego lub też prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, nabytego nieodpłatnie przez osoby najbliższe.
Tylko do 110 metrów
Pewnym ograniczeniem, związanym z ulgą mieszkaniową jest określona przepisami maksymalna powierzchnia przekazywanej nieruchomości. W myśl prawa, wielkość ta nie może być większa niż 110 mkw. W sytuacji przekroczenia tej wartości, nabywca jest zobowiązany do uregulowania podatku od nadwyżki wielkości mieszkania nad 110 mkw.
Warunki umożliwiające skorzystanie z ulgi mieszkaniowej
Rozważając możliwość skorzystania z omawianego zwolnienia z podatku od spadku lub darowizny, należy wziąć pod uwagę warunki pozwalające na uniknięcie opodatkowania nieodpłatnego nabycia nieruchomości.
Pierwszym z nich jest posiadanie przez nabywającego polskiego obywatelstwa lub stałego zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto nabywca prawa majątkowe nie może być posiadaczem własnego lokum. Osoba taka nie może być również najemcą mieszkania lub budynku,
a jeśli jest, powinna niezwłocznie rozwiązać umowę najmu. Jeżeli nabywca już posiada własne mieszkanie, możne skorzystać z ulgi, ale tylko wtedy, gdy przekaże je na rzecz swoich zstępnych, Skarbu Państwa bądź gminy.
Ostatnim warunkiem koniecznym do spełnienia w celu skorzystania z ulgi mieszkaniowej jest obowiązek zamieszkiwania co najmniej przez pięć lat w danym mieszkaniu lub domu, będąc zameldowanym na pobyt stały. Podatnik nie może również zbyć nabytej nieodpłatnie w drodze spadku lub darowizny nieruchomości także w przeciągu pięciu kolejnych lat.
Okres ten liczy się od chwili złożenia zeznania podatkowego.
Nabywca powinien pamiętać o tym, że ulga mieszkaniowa przysługuje z mocy prawa. Nie jest ona uzależniona od uznania organu. Oznacza to, że można z niej skorzystać, gdy tylko zostały spełnione wszystkie warunki łącznie. Brak któregokolwiek z nich skutkuje koniecznością zapłaty podatku.
Podmioty uprawnione do skorzystania z ulgi mieszkaniowej
Generalnie, omawiana ulga podatkowa przysługuje członkom najbliższej rodziny osoby, po której, lub od której, następuje nieodpłatne nabycie nieruchomości. Warto zauważyć, że ustawa przewiduje podział podatników na trzy grupy podatkowe, przy czym o zaliczeniu do jednej z nich decyduje osobisty stosunek łączący nabywcę ze spadkodawcą lub darczyńcą.
I grupa - małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie
II grupa - zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków i małżonków innych zstępnych
III grupa – pozostali nabywcy
Jeśli chodzi o darowiznę, prawo do skorzystania z niej mają tylko najbliżsi, należący do pierwszej grupy podatkowej. W przypadku dziedziczenia, krąg osób zwolnionych od podatku jest znacznie szerszy, ponieważ stanowią go podatnicy zaliczani do pierwszej i drugiej grupy podatkowej.
Ponadto, prawo przewiduje możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej, w związku z nabyciem nieruchomości tytułem spadku, także przez osoby obce, pod warunkiem, że sprawowały co najmniej przez dwa lata opiekę nad wymagającym niej spadkodawcą. Opieka taka powinna być sprawowana na podstawie pisemnej umowy zawartej ze spadkodawcą poświadczonej notarialnie. Okres sprawowania rzeczonej opieki liczy się od daty poświadczenia umowy przez notariusza.
Adam Bujalski, księgowy Tax Care
Jakie są skutki niezłożenia deklaracji VAT?
Przedsiębiorcy zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT zobowiązani są do składania w urzędzie skarbowym odpowiednich deklaracji podatkowych w wyznaczonym terminie. Niewywiązanie się z tego obowiązku względem organu podatkowego stanowi wykrocznie lub przestępstwo skarbowe i w konsekwencji pociąga za sobą ryzyko nałożenia sankcji finansowych.
O składaniu deklaracji VAT przedsiębiorcy muszą pamiętać sami. Na wezwanie mogą liczyć dopiero wtedy, gdy nie zrobią tego w terminie. Dla przypomnienia warto podkreślić, że w zależności od przyjętego sposobu rozliczania podatku VAT, w systemie miesięcznym bądź też kwartalnym, koniecznym jest złożenie stosownej deklaracji do 25. dnia miesiąca po okresie, za który deklaracja jest składana. Można tego dokonać, zarówno osobiście w urzędzie skarbowym, jak również za pośrednictwem listu poleconego, a nawet Internetu. Jeśli deklaracja jest wysyłana liczy się data nadania. Ponadto, należy podkreślić, że zobowiązanie to dotyczy wszystkich czynnych podatników VAT, niezależnie od tego, czy w danym okresie dokonali jakichkolwiek czynności powodujących powstanie obowiązku podatkowego.
Wykrocznie musi udowodnić organ
Niewywiązanie się z obowiązku złożenia deklaracji w terminie może stanowić wykrocznie. Zależeć to będzie czy sprawcy takiego czynu można przypisać umyślność działania. Jeśli nie, to samo niedotrzymanie terminu nie podlega karze.
Czyn jest popełniony umyślnie gdy popełniający chciał go popełnić, lub przynajmniej się na to godził.
Odpowiedzialność można więc ponieść tylko wtedy, gdy złożenie deklaracji jest szkodliwe społecznie i to w stopniu wyższym niż znikomy. Kodeks karny skarbowy wskazuje jakie bierze się okoliczności dla ustalenia stopnia szkodliwości. Trzeba pamiętać, że to organ musi udowodnić, że wszystkie przesłanki do poniesienia odpowiedzialności karnej zostały spełnione. Jeśli chce nałożyć karę za złożenie deklaracji np. z pięciodniowym opóźnieniem, to musi mieć dowody, że przekroczenie terminu nastąpiło umyślnie i wskazać jaką widzi społeczną szkodliwość takiego zaniedbania. Brak jednej z tych okoliczności uniemożliwia nałożenie kary.
Kiedy przestępstwo?
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja, gdy przedsiębiorca w ogóle nie złoży deklaracji, co zostanie stwierdzone np. podczas tzw. kontroli krzyżowej prowadzonej u kontrahenta. Wtedy mamy do czynienia z nieujawnieniem podstawy opodatkowania, co może stanowić nawet przestępstwo skarbowe. Stanie się tak, jeśli wysokość nieujawnionego podatku przekroczy w 2011 r. 6 930 zł. Poniżej tej kwoty będzie to wykrocznie.
Mandat czy sąd
Jeśli przedsiębiorca popełnił wykrocznie, to sprawa nie musi być kierowana do sądu. Wystarczające jest w tym przypadku postępowanie mandatowe. Kara nałożona mandatem może wynosić od 138,60 zł do 2 772 zł. W przypadku przestępstwa trzeba już liczyć się, ze skierowaniem sprawy do sądu. Jeśli czyn został faktycznie popełniony i okoliczności są jasne, można złożyć wniosek o dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. Podstawową korzyścią takiego rozwiązania jest brak wpisu do rejestru karnego.
Czynny żal
Można próbować uniknąć odpowiedzialności wyprzedzając organ w działaniu i składając informację
o swoim zaniedbaniu. Jest to tzw. czynny żal. Skuteczny jednak będzie tylko wtedy, gdy urząd nie miał informacji o popełnionym czynie i dowiedział się dopiero ze złożonego przez podatnika zawiadomienia. W przypadku deklaracji VAT składanych systematycznie trudno jednak o spełnienie tego warunku. Urząd w większości będzie widział brak kolejnej deklaracji.
Małgorzata Jawińska, księgowa Tax Care
Jakie są rodzaje deklaracji w podatku VAT?
Przedsiębiorcy, prowadzący działalność gospodarczą, zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT, zobowiązani są do składania w wyznaczonym terminie stosownych deklaracji podatkowych. Do najważniejszych formularzy służących do rozliczeń podatku od towarów i usług należą deklaracje VAT-7, VAT-7K i VAT-7D.
Deklaracje pełnią ważną funkcję w systemie rozliczenia podatku. To w niej deklarujemy wysokość podatku, jaki musimy wpłacić fiskusowi lub nadwyżkę podatku, która będzie nam zwrócona. Kiedy w deklaracji wykazana jest kwota do zwrotu musimy się liczyć, że deklaracja zostanie najpierw zweryfikowana. Pomyłki mogą nas później drogo kosztować. Przedsiębiorcy powinni zatem pamiętać, jakie formularze służą do dokonywania rozliczeń podatkowych i w jakich terminach należy je dostarczyć do właściwego urzędu skarbowego.
Dla kog VAT-7?
Najczęściej składaną deklaracją VAT jest formularz VAT-7. Deklarację tę składają wszyscy Ci przedsiębiorcy, którzy rozliczają się z fiskusem miesięcznie. Deklaracji nie będą składać natomiast drobni przedsiębiorcy, którzy korzystają ze zwolnienia podmiotowego oraz wykonujący wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo.
Kwartalnie na VAT-7K i VAT-7D
Kolejnym formularzem służącym do dokonywania rozliczenia podatku od towarów i usług jest deklaracja VAT-7K. Dokument ten przeznaczony jest dla tak zwanych małych podatników, rozliczających podatek za okresy kwartalne.
Małym podatnikiem jest podatnik, u którego sprzedaż nie przekroczyła w poprzednim roku równowartości w złotych kwoty 1.200.000 euro. W 2010 r. była to 4.736.000 zł.
W przypadku prowadzących biuro maklerskie, zarządzających funduszami powierniczymi, czy na przykład agentów ubezpieczeniowych mały podatnik to taki, u którego prowizja nie przekroczyła w poprzednim roku równowartości 45.000 euro (w 2010 r. 178.000 zł).
Jeśli przedsiębiorca nie jest małym podatnikiem a wybrał kwartalne rozliczenie VAT powinien złożyć deklarację VAT-7D.
Sposób dokonywania rozliczenia podatkowego na podstawie deklaracji VAT
Niezależnie od rodzaju deklaracji VAT przedsiębiorcy muszą pamiętać o terminach ich złożenia. Robią to bowiem bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego. Przedsiębiorcy, którzy rozliczają się miesięcznie muszą pamiętać o 25 dniu każdego miesiąca. Jest to bowiem ostatni dzień, do którego należy złożyć deklarację VAT-7 za poprzedni miesiąc. W tym samym czasie podatek trzeba wpłacić na rachunek właściwego urzędu skarbowego.
Mali podatnicy obowiązani są natomiast do obliczania i wpłaty podatku za okresy kwartalne do 25. dnia miesiąca po kwartale, za który rozliczają podatek.
Nieco inaczej wygląda rozliczenie na podstawie formularza VAT-7D. W tym przypadku kwartalnie składana jest tylko deklaracja. Płatność trzeba realizować co miesiąc. Przedsiębiorcy zobowiązani są do wpłaty zaliczki na podatek za pierwszy oraz za drugi miesiąc kwartału w wysokości 1/3 kwoty należnej za poprzedni kwartał – w terminie do 25. dnia miesiąca.
Inne deklaracje związane z podatkiem od towarów i usług
Poza wymienionymi wyżej deklaracjami VAT, warto wspomnieć również o formularzach VAT-8, VAT-9, VAT-10, VAT-11 oraz VAT-12. Bardzo ważnym jest fakt, że dokumenty te stosuje się w przypadku podatników nie mających obowiązku rozliczania się na podstawie formularzy VAT-7 lub VAT-7K.
Pierwsza z deklaracji, mianowicie VAT-8, służy do rozliczania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz importu usług. Dotyczy tylko i wyłącznie podatników nie będących podatnikami czynnymi oraz osób prawnych nie będących podatnikami, zarejestrowanych jako podatnicy VAT-UE dla celów wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Formularz VAT-9M służy do rozliczenia VAT przy imporcie usług oraz dostawie towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca. VAT-10 składają podatnicy, którzy nie mają obowiązku sporządzania deklaracji VAT-7, VAT-7K lub VAT-8. Stanowi ona podstawę dla rozliczenia podatku przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu nowych środków transportu. Jeśli nabywca nie prowadzi działalności gospodarczej i dokonał takiego zakupu składa deklarację VAT-11. Uproszczona deklaracja VAT-12 przeznaczona jest natomiast dla taksówkarzy, którzy świadczą usługi przewozu osób.
Dorota Kępka, księgowa Tax Care