Alstremerie – ulubienice Inków

Alstremerie.jpg (3)     Ojczyzna alstremerii jest Ameryka Poludniowa. Rosnie tam w bardzo zróznicowanych warunkach siedliskowych ponad 70 dzikich gatunków tej rosliny. Nie tylko w lasach albo na lakach, ale takze w warunkach ekstremalnie trudnych – posród skal, wydm i pustyn. Alstremerie mozna spotkac w surowym klimacie Ziemi Ognistej i na pustkowiach Patagonii, na kamienistch plazach zalewanych falami Pacyfiku, na skraju najsuchszej pustyni swiata Atacama. Alstremerie rosna na okolorównikowych bagniskach w Brazylii i w Andach – na wysokosci 3700 m n.p.m., a wiec na granicy sniegów.

Skutki pewnej podrózy
Alstremerie.jpgPo raz pierwszy o alstremeriach wspomina francuski misjonarz Louis Feuillée, który przewedrowal Ameryke Poludniowa, obserwujac zycie jej mieszkanców i tamtejsza przyrode. W swoim dziele Journal des observations physiques, mathématiques et botaniques wydanym w 1714 r. zamiescil pierwsze opisy i rysunki trzech gatunków tych roslin. Dzieki niemu wiemy, ze byly uprawiane w ogrodach Inków. Natomiast nazwe alstremeria (Alstroemeria) nadal im twórca wspólczesnej taksonomii roslin Karol Linneusz. W 1754 r. wyslal on swego studenta Alströmera w celach botanicznych na poludnie Europy. Mlody badacz wyladowal w Kadyksie w Hiszpanii. Zawarl tam znajomosc z urodziwa szAlstremerie.jpg (2)lachcianka i to wlasnie w jej ogrodzie zobaczyl nieznane rosliny o niespotykanie pieknych kwiatach. Okazalo sie, ze przyplynely okretem z Nowego Swiata jako prezent od rezydujacego w Peru meza owej damy. Alströmer zebral nasiona zagadkowych roslin i przeslal Linneuszowi do Szwecji. Ten wysial je w ogrodach uniwersytetu w Uppsali, opisal i na czesc swego studenta nazwal Alstroemeria. Stad powedrowaly najpierw do ogrodów botanicznych w calej Europie, a potem do ogrodów i oranzerii przy magnackich palacach. Do Polski alstremerie zawitaly w poczatku XIX w.
Nieprzecietna uroda i inne zalety
Alstremerie.jpg (4)Kwiaty alstremerii miewaja platki pokryte deseniem i niezwykle barwy – od perlowych rózów przez fiolet ametystów po kolory dojrzalych pomaranczy i czerwien Ferrari. Rosliny sa zapylane przez pszczoly i motyle, a w regionach tropikalnych, gdzie rosna gatunki produkujace ogromne ilosci nektaru, przez kolibry. Kwiaty sa na ogól bezwonne, choc wsród gatunków brazylijskich sa dwa o intensywnym zapachu gozdzika. W Ameryce Poludniowej szczególnie piekne dzikie gatunki alstremerii zbierane sa ze stanowisk naturalnych i sprzedawane w kwiaciarniach.
Indianie zbierali dawniej korzenie spichrzowe alstremerii, suszyli je na sloncu i ucierali na pyl, uzyskujac maczke skrobiowa (podobna do ziemniaczanej), której uzywali do pieczenia ciast i przygotowywania kisieli.
Nie tylko na bukiety
Alstremeria uprawiana bywa jako roslina ogrodowa i doniczkowa, lecz swiatowa kariere zrobila jako kwiat ciety o wyjatkowej trwalosci. W wazonie zachowuje bowiem swiezosc przez 2 tygodnie bez substancji wspomagajacych! W Polsce mamy ponad 40 odmian krajowych tej rosliny, o szerokiej gamie kolorów, w tym dwie przeznaczone wylacznie do uprawy ogrodowej. To ‘Andalucia’ o kwiatach barwy intensywnie pomaranczowej i cytrynowozólta ‘Louisiana’. Byliny te wysokie na 50 -80 cm, maja promieniste kwiatostany w formie baldaszków. Na kazdym z 5 promieni pojawiaja sie 2-3 kwiaty czterocentymetrowej srednicy. Opisywane odmiany zostaly wyhodowane z gatunku, który wystepuje w strefie klimatu umiarkowanego Chile i zimuje pod sniegiem. Kwitna od konca czerwca do pierwszych przymrozków.
Alstremerie na patio
Alstremerie.jpg (1)Alstremerie moga równiez stanowic atrakcyjna ozdobe patio. Sadzi sie je gleboko w duzych doniczkach (o pojemnosci 10 l), gdyz intensywnie rozwijajace sie klacza i korzenie w czasie wegetacji nie powinny znalezc sie na powierzchni. Podloze musi byc bardzo zyzne, o luznej strukturze, dobrze zdrenowane, lekko kwasne. Moze skladac sie z odkwaszonego torfu wysokiego zmieszanego ze zwirem gruboziarnistym i zmielona kora kompostowana, w stosunku 1:1:1. W czasie kwitnienia powinno byc stale wilgotne. Alstremerie nalezy nawozic co tydzien, najlepiej nawozami dla roslin doniczkowych, a na zime przeniesc do chlodnego, widnego pomieszczenia o temperaturze ok. 5oC. Do uprawy na patio warto polecic odmiany typu Butterfly, stosunkowo niewysokie, o duzych kwiatach i interesujacych deseniach platków, np. polskie: ‘Faustina’, ‘Lorena’, ‘Maricruz’.

 

zródlo: dom.gazeta.pl

Posted in: rosliny ogrodowe Comments(0) January 2008