Żeniszek meksykański
Żeniszek meksykański (Ageratum houstonianum Mill.) – gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych. Pochodzi z Ameryki Środkowej i Karaibów[. Jest uprawiany w wielu krajach świata jako roślina ozdobna.
Morfologia
Silnie się krzewi. Kwiatostany w postaci kulistych koszyczków, ułożone w baldachach. Odmiany ozdobne różnią się od siebie wysokością i barwą koszyczków. W Polsce najczęściej uprawiana jest odmiana średniej wysokości (20-30 cm) oraz niska (15-20 cm), przeważnie sadzona w kwietnikach, ogródkach skalnych i doniczkach. Najczęściej uprawiane są odmiany karłowe o kwiatostanie fioletowym i różowym, bardzo rzadko białym.
Odmiany
- Ageratum houstonianum var. angustatum
- Ageratum houstonianum f. isochroum
- Ageratum houstonianum f. luteum
- Ageratum houstonianum var. muticescens
- Ageratum houstonianum f. niveum
- Ageratum houstonianum f. normale
- Ageratum houstonianum var. typicum
- Ageratum houstonianum f. versicolor
Uprawa
Najlepiej rośnie na słonecznym stanowisku, na stale wilgotnej i przepuszczalnej glebie. Rozmnaża się go przez wysiew nasionwwiosna. Chcąc, by kwitł jak najdłużej, lepiej jest kupić sadzonki wyhodowane pod osłonami przez ogrodników.
Wyżlin większy
Wyżlin większy, lwia paszcza (Antirrhinum majus L.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny babkowatych (Plantaginaceae), dawniej umieszczany zwykle w trędownikowatych (Scrophulariaceae). W Polsce jest uprawiany jako roślina ozdobna, czasami przejściowo dziczeje (efemerofit).
Morfologia
Pokrój
Roślina jednoroczna, o wzniesionych łodygach wysokości do 30-70 cm. Silnie rozkrzewia się.
Kwiaty
Żółte, pomarańczowe, czerwone, białe, niebieskie, ciemno różowe. Zebrane w gęste grono na szczycie łodygi. Kwitnie od czerwca do października.
Zastosowanie
- Roślina ozdobna. Atrakcyjna, długokwitnąca roślina do wiszących pojemników, skrzynek balkonowych i jako roślina okrywowa. Nadaje się także na kwiat cięty, rabaty kwiatowe, obwódki, do nasadzeń w donicach. Roślina kwitnie bardzo obficie, doskonale nadaje się na różnobarwne kompozycje kwiatowe.
- Uprawa: Wysiew w marcu pod osłonami. Na miejsce stałe wysadzać w maju w odległości 15 – 20 cm. Wymaga żyznej gleby w stanowisku słonecznym. Roślina nie jest odporna na mróz.
Werbena ogrodowa
Werbena ogrodowa (Verbena hybrida) – gatunek rośliny jednorocznej należącej do rodziny werbenowatych.
Charakterystyka
Pokrój – Zwarty, roślina silnie rozkrzewiona.
Kwiaty – Kwitnie bardzo obficie i długo – od czerwca do października. Ma kwiaty o barwie białej, czerwonej, różowej, fioletowej.
Wymagania
Wymaga gleby przepuszczalnej, gliniasto-piaszczystej.
Zastosowanie
- Roślina uprawna:
-
- Sposób uprawy: wysiew w lutym – marcu do ciepłego inspektu. Na miejsce stałe wysadza się w maju.
- Roślina ozdobna: stosowana na kobierce kwiatowe, rabaty, skrzynki, obwódki, kwietniki i kwiat cięty.
Szałwia błyszcząca
Szałwia błyszcząca, szałwia ogrodowa (Salvia splendens) – gatunek rośliny należącej do rodziny jasnotowatych). Pochodzi z Brazylii. Powszechnie uprawiana w Europie jako roślina ozdobna.
Charakterystyka
Pokrój - W swoim naturalnym obszarze występowania jest półkrzewem lub byliną, osiągającą 50-150 cm wysokości. U nas jest uprawiana jako roślina jednoroczna o wysokości 20-60 cm.
Liście – Jajowate, brzegiem ząbkowane, opadające.
Kwiaty – Zebrane w kwiatostany, czerwone. U odmian hodowanych mogą mieć barwę łososiową, fioletową lub białą. Kwitnie od czerwca do października.
Owoc – Rozłupnia z dość dużymi, ciemnobrązowymi nasionami.
Zastosowanie
- Roślina ozdobna : bardzo popularna roślina rabatowa. Trudności w otrzymaniu siewek wynagradza długim, obfitym kwitnieniem. Jaskrawo czerwone kwiatostany doskonale prezentują się na rabatach. Mogą być również ozdobą balkonów w skrzyneczkach lub misach.
- Uprawa : wysiewać od marca do kwietnia do skrzyneczek. Kiełkuje w temperaturze 18°C w ciągu 7-14 dni. Utrzymywać należy stałą wilgotność. Wymaga pikowania. Na rabaty wysadzać w maju w rozstawie 20×40 cm. Wymaga gleby żyznej, przepuszczalnej, ciepłej, wilgotnej. Lubi słoneczne stanowiska.
Petunia ogrodowa
Petunia ogrodowa ,syn. p. zwyczajna (Petunia ×atkinsiana D. Don) – mieszaniec powstały ze skrzyżowania dwóch gatunków petunii: P. axillaris Jass. i P. violacea Lindl. Jej dzicy przodkowie pochodzą z Ameryki Południowej. Jest pospolicie uprawiana w licznych krajach na całym świecie jako roślina ozdobna. Odmiany o zwisających pędach, uprawiane zwykle w doniczkach i skrzynkach określa się nazwą surfini.
Morfologia
Pokrój – Roślina o pokładających się, podnoszących lub zwisających pędach. Cała jest lepko owłosiona i wydziela charakterystyczny zapach.
Łodyga – Rozgałęziona, zwisająca, szorstko i lepko owłosiona. U niektórych odmian osiąga długość do 2 m.
Liście – Ulistnienie nakrzyżległe, liście podłużnie jajowate, lub owalnie jajowate.
Kwiaty – Kielich o działkach lancetowatych, wolnych i również lepko owłosionych. Korona kwiatu kielichowata, szeroko rozwarta, do połowy rozcięta na 5 sfałdowanych łatek., wewnątrz niej 5 pręcików i 1 słupek. U różnych odmian barwa kwiatów jest ogromnie zróżnicowana; od białej poprzez różową, czerwoną i purpurową do fioletowej. Występują także odmiany dwubarwne. Kwiaty zapylane są przez motyle nocne z rodziny zawisakowatych.
Owoc – Torebka zawierająca liczne i drobne, kuliste, jasnobrązowe nasiona.
Zastosowanie
Roślina ozdobna. Jest u nas pospolicie uprawiana w przydomowych ogródkach na rabatach . Odmiany z grupy surfinii są uprawiane jako rośliny doniczkowe do ozdabiania balkonów, werand, altan, parapetów okiennych, pergoli, a także wewnątrz mieszkań. Ogromną zaletą petunii jest fakt, że obficie kwitnie i jest odporna na niesprzyjające warunki atmosferyczne: nawet po ulewnym deszczu jej kwiaty szybko się podnoszą. Okres kwitnienia ma bardzo długi – od maja do pierwszych jesiennych przymrozków.
- Sadzonki: w amatorskiej uprawie rozmnażanie jest trudne, zwykle kupuje się gotowe sadzonki, wyhodowane przez ogrodników pod osłonami.
- Podłoże: odmiany ogrodowe nie mają specjalnych wymagań co do gleby, surfinie wymagają żyznej, próchnicznej i przepuszczalnej ziemi o odczynie lekko kwaśnym (pH 5,5-6,5).
- Światło: wymaga bardzo dużej ilości światła, gdyż wtedy bardzo szybko zakwita – przy jego niedoborze kwitnienie może się opóźnić nawet o cztery tygodnie.
- Podlewanie: wymaga obfitego podlewania. Odmiany z grupy surfinii w zależności od pogody podlewać należy co kilka dni, lub codziennie, a w czasie upałów nawet dwukrotnie w ciągu dnia. Odmiany uprawiane w glebie w ogródku nie wymagają tak częstego podlewania.
- Nawożenie: wymaga obfitego, częstego nawożenia rozcieńczonymi nawozami wieloskładnikowymi.
- Rozmnażanie: nasiona wysiewa się do skrzynek pod koniec stycznia w szklarni do próchnicznej ziemi z domieszką torfu i piasku. Podłoże musi być wcześniej odkażone, sadzonki są bowiem bardzo wrażliwe na choroby grzybowe. Temperatura powinna podczas kiełkowania wynosić 20-22°C, po wykiełkowaniu 15-18°C. Gdy siewki mają 2-3 liście pikuje się je do małych doniczek. Sadzonki należy nawozić co 10 dni rozcieńczonymi nawozami wieloskładnikowymi, a przed wysadzeniem do ogródka hartować.
Kultywary
Ogrodnicy wyhodowali bardzo wiele ozdobnych kultywarów. Według klasyfikacji Langvada odmiany petunii dzieli się na następujące grupy:
- 1. Petunia ×hybrida pendula – mają pędy o długości powyżej 80 cm
- a) ‘vulgaris’ – kwiaty o średnicy do 7 cm
- b) ‘grandiflora’ – kwiaty o średnicy 7-11 cm
- c) ‘vulgaris plena’ – odmiany o pełnych kwiatach
- d) ‘grandiflora plena’ – kwiaty duże i pełne
- e) ‘grandiflora fimbriata’ – kwiaty duże o fryzowanych brzegach płatków
- f) ‘grandiflora plena fimbriata’ – kwiaty duże, o kwiatach pełnych z fryzowanymi brzegami
- g) ‘superbissima’ – kwiaty o średnicy powyżej 7 cm, Są to odmiany tetraploidalne
- h) ‘superbissima plena’ – kwiaty pełne, bardzo duże
- i) ‘superbissima plena fimbriata’ – kwiaty bardzo duże, pełne z fryzowanymi brzegami.
- 2. Petunia ×hybrida media – mają pędy o długości od 40-80 cm
- podgrupy 1-10, mające kwiaty jak P. x hybrida pendula
- ‘compacta’ – o silnie rozgałęzionych pędach i kwiatach jak u P. x hybrida pendula