Starzec Rowleya

Starzec Rowleya (Senecio rowleyanus) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Pochodzi z Afryki Południowej.

Morfologia

Pędy rośliny są cienkie, mięsiste i zwisające. Natomiast liście przypominają małe, zielone kuleczki. Wygląd rośliny kojarzy się z “sznurem korali”.

Zastosowanie

Roślina jest uprawiana jako roślina ozdobna, w Polsce jako roślina pokojowa.

Posted in: O ozdobnych liściach Comments(0) November 2010

Figowiec

Figowiec, fikus (Ficus L.) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych (Moraceae Link), do niedawna obejmujący ok. 1200 gatunków, z których część została obecnie wydzielona w odrębne rodzaje tej rodziny. Obejmuje gatunki starego świata, głównie tropikalnej części Azji, Australii i wysp Oceanii oraz zach. Afryki. Nieliczne gatunki występują w basenie Morza Śródziemnego (głównie uprawny figowiec pospolity (Ficus carica) (figa). 1 gatunek we florze Polski występuje jako efemerofit. Gatunkiem typowym jest Ficus carica L.

Morfologia

Duże drzewa, krzewy, pnącza (w uprawach doniczkowych rośliny zwisłe), epifity. Kwiaty drobne, zamknięte całkowicie w rozwijających się owocach. Wszystkie gatunki zawierają sok mleczny.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (2001…)

Rodzaj należący do plemienia Ficeae, rodziny morwowatych (Moraceae Link), która wraz z siostrzanym kladem pokrzywowatymi należy do kladu kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe Takht. ex Reveal & Tahkt., nadrząd Utricanae Takht. ex Reveal, rząd pokrzywowce Dumort., rodzina morwowate Link., plemię Ficeae Dumort., podplemię Ficinae Miq. in Mart., rodzaj figowiec (Ficus L.).

Gatunki
  • figowiec bengalski (Ficus benghalensis L.)
  • figowiec benjamina (Ficus benjamina L.)
  • figowiec czepny (Ficus radicans Roxb.)
  • figowiec dębolistny (Ficus lyrata Warb. syn. Ficus pandurata Hance)
  • figowiec górski (Ficus montana Roxb.)
  • figowiec pagodowy (Ficus religiosa L.)
  • figowiec pnący (Ficus pumila L.)
  • figowiec pospolity (Ficus carica L.) – w Polsce efemerofit.
  • figowiec sprężysty (Ficus elastica L.)
  • figowiec sykomora (Ficus sycomorus L.)
  • figowiec wielkolistny (Ficus macrophylla Desf.)
  • Ficus cyathistipula Ward.
  • Ficus deltoidea Jack (syn. F. diversifolia blume)
  • Ficus retusa L.
  • Ficus rubiginosa Vent.
Posted in: O ozdobnych liściach Comments(0) November 2010

Aspidistra wyniosła

Aspidistra wyniosła (Aspidistra elatior) – gatunek ozdobnej byliny pochodzący z suchych terenów leśnych Dalekiego Wschodu (Chin i Japonii).

Morfologia

Pokrój – Bylina kłączowa o dużych odziomkowych.
Liście – Skórzaste, ciemnozielone, eliptyczne, ostro zakończone, do 60 cm długości.
Kwiat – Niepozorny, pojedynczy, rozwija się na krótkiej szypułce tuż nad powierzchnią podłoża. Okwiat czerwonobrunatny lub purpurowobrunatny, dzwonkowaty z 8-ma pręcikami i jednym słupkiem. Owocem jest jagoda.

Zastosowanie

W Polsce i innych krajach strefy umiarkowanej gatunek często uprawiany jako ozdobna roślina doniczkowa. Jest wyjątkowo odporna na suszę, złe oświetlenie, skoki temperatury i zaniedbywanie. Cechuje się powolnym wzrostem. Roślinę należy przesadzać w odstępie 4 lat, na wiosnę. Najlepszym podłożem dla niej jest ziemia gliniastotorfowa wymieszana z podstawowym nawozem.

Posted in: O ozdobnych liściach Comments(0) November 2010

Różanecznik

Różanecznik, azalia, rododendron (Rhododendron L.) – rodzajwrzosowatych (Ericaceae). Według niektórych ujęć taksonomicznych należy do niego ok. 800 gatunków. W stanie naturalnym występują głównie w Azji, w mniejszej ilości w obydwu Amerykach i w Europie. roślin z rodziny

Różanecznik jest jednym z częściej uprawianych krzewów ozdobnych. Te gatunki i odmiany, które mają zimozielone, skórzaste liście, nazywane są zwyczajowo rododendronami lub różanecznikami, natomiast te o miękkich, lekko owłosionych i zrzucanych na zimę lub półzimotrwałych liściach nazywa się azaliami. Te ostatnie z kolei można podzielić na gatunki o liściach w dużej mierze opadających zimą i “szklarniowe” o liściach zimozielonych, całkowicie nieodpornych na mróz, które stanowią odmiany różanecznika indyjskiego (Rhododendron simsii). Obecnie azalie i różaneczniki zaliczane są przez taksonomów do tego samego rodzaju Rhododendron, jednak w praktyce ogrodniczej w dalszym ciągu używa się utartych od bardzo dawna tradycyjnych nazw. Gatunkiem typowym jest Rhododendron ferrugineum.

Morfologia

Pokrój – Są to krzewy lub drobne drzewa rosnące najczęściej w lasach górskich, gdzie mają zapewnioną właściwą wilgotność powietrza i półcień. Rzadko drzewa, jak dorastający 20 m R. giganteum. Uprawiane odmiany różaneczników i azalii to krzewy o różnych rozmiarach; od bardzo małych, które uprawia się w doniczce, do ok. 2,5 metrowych krzewów. Różaneczniki mają cały czas zwarty pokrój, azalie z początku mają luźniejszy pokrój, z czasem jednak zagęszczają się. Są to rośliny długowieczne, niektórzy hodują je już kilkadziesiąt lat. U azalii już w lipcu zaczynają się na gałązkach wytwarzać pączki na nowy rok.
Liście –  Rododendrony mają nagie, duże i skórzaste liście, z górnej strony intensywnie zielone, spodem szarozielone. Na dolnej stronie liścia widać wyraźnie nerwy. Liście rododendronów są zimozielone i zdobią krzew przez cały rok . Azalie mają liście mniejsze, wąskoeliptyczne. Jesienią liście azalii przebarwiają się na różne kolory i opadają przed zimą.
Kwiaty – Z nierównymi płatkami korony, niemal grzbieciste, zazwyczaj zebrane w szczytowe baldachogrona. Są główną ozdobą azalii i różaneczników. Kwitną niezwykle obficie. U azalii kwiaty rozkwitają przed rozwinięciem się liści, przez co są doskonale widoczne, u rododendronów kwiaty wyrastają na długich szypułkach w kwiatostanach na szczytach pędów i również są doskonale widoczne. U licznych odmian różaneczników występuje z wyjątkiem jasnoniebieskiego cała gama kolorów kwiatów – od białego do fioletowego, poprzez różne odcienie czerwieni

Uprawa

  • Azalie dobrze znoszą nawet silne mrozy. Różaneczniki również, ale pod warunkiem, że nie braknie im w podłożu wody. Gdy bowiem w zimie zamarznie gleba, nie mają możliwości jej pobierania. Aby nie uschły, w zimie należy jesienią dobrze nawodnić podłoże wokół nich, by nasyciły się wodą przed zimą. Azalie natomiast źle tolerują silne wiatry. Powinny rosnąć w zasłoniętym miejscu, najlepiej nasłonecznionym lub półcienistym.
  • Sadzi się je tylko wraz z bryłą korzeniową. Wymagają ziemi próchnicznej i kwaśnej (pH 4– 5). Ziemię taką można otrzymać poprzez dodanie do dobrej ziemi ogrodniczej kwaśnego torfu, zmielonej kory lub przegnitego igliwia. Azalie należy sadzić w miejscu słonecznym, najlepiej grupami. Doskonale prezentują się na tle iglaków. Rododendrony powinny rosnąć w miejscu zacienionym, ale w nasłonecznionym też będą rosnąć dobrze, pod warunkiem zapewnienia im stałego nawodnienia. W ogóle azalie i różaneczniki wymagają przez cały rok wilgotnego podłoża, źle tolerują suszę. W utrzymaniu wilgoci pomaga ściółkowanie podłoża wokół nich. W razie potrzeby trzeba je podlewać. Łatwo można przesadzać nawet duże różaneczniki (oczywiście wraz z bryłą korzeniową), gdyż mają zwartą, niedużą bryłę korzeniową.
  • Należy systematycznie nawozić od maja do sierpnia, ale niedużymi dawkami nawozów, gdyż są wrażliwe na zasolenie gleby, lub stosować nawozy o przedłużonym działaniu. Koniecznie należy stosować nawozy kwaśne (siarczan(VI) amonu, siarczan potasu), a najlepiej specjalne mieszanki nawozów do rododendronów. Kwasowość otrzymanego podłoża nie powinna przekraczać pH 4,5 – 5.[5]. Nie należy wapnować. Aby rośliny obficie kwitły na następny rok, należy po przekwitnięciu ściąć całe kwiatostany, gdyż stają się nieładne, a ponadto wyczerpują nadmiernie roślinę. Ani azalie, ani rododendrony nie wymagają żadnego cięcia. Należy tylko usuwać uschnięte liście i obumarłe pędy.

Choroby i szkodniki

  • fytoftoroza różanecznika – liście brązowieją, obumierają i zwijają się. Zaatakowane rośliny należy spalić, a rosnące w pobliżu różaneczniki podlewać glebowymi preparatami grzybobójczymi.
  • kibitnik azaliaczek (Catotilia azaleella) – szkodnik wygryzający liście z dolnej strony, lub powodujący ich minowanie. Zwalcza się go łatwo środkami owadobójczymi.
  • mączlik różanecznikowy – liście są lepkie i żółkną. Przyczyną jest owad, którego larwy żerując na dolnej powierzchni liścia wydzielają lepką spadź. Zwalcza się je poprzez dwukrotne opryskiwanie preparatem Talstar z dodatkiem preparatu Provado lub Applaud.
  • nekroza różanecznika – choroba spowodowana przez grzyby. Na liściach powstają jasnobrązowe plamy, które stopniowo rozprzestrzeniają się po całej roślinie. Porażone liście należy spalić, a całą roślinę opryskać dwukrotnie (co 2 tygodnie) preparatem Topsin lub Dithane.
  • zaraza wierzchołkowa pędów – spowodowana jest przez grzyb Phytophthora ramorum. Najpierw zaczynają brunatnieć wierzchołki pędów, potem choroba rozszerza się w dół. powoduje opadanie liści i obumieranie rośliny. Zwalczanie polega na wycinaniu porażonych liści i pędów, a następnie opryskiwaniu całej rośliny odpowiednimi preparatami grzybobójczymi.

Systematyka

Synonimy

Azalea L., Hymenanthes Blume, Rhodora L. Vireya Blume

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do plemienia Rhodoreae, podrodziny Ericoideae , rodziny wrzosowatych Ericaceae, która wraz z siostrzaną rodziną Cyrillaceae należą do rzędu wrzosowców, grupy astrowych (asterids) w obrębie dwuliściennych właściwych. (eudicots)

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Ericanae Takht., rząd wrzosowce (Ericales Dumort.), podrząd Ericineae Burnett, rodzina wrzosowate (Ericaceae Juss.), podrodzina Rhodordendroideae (Juss.) Sweet, plemię Rhododendreae (Juss.) Colla, podplemię Rhododendrinae Benth., rodzaj różanecznik (Rhododendron L.).

Gatunki dziko rosnące w Polsce
  • różanecznik żółty (azalia pontyjska, Rhododendron luteum Sweet, syn. R. flavum G. Don)
Inne gatunki
  • różanecznik alpejski (Rhododendron ferrugineum L.)
  • różanecznik dahurski (Rhododendron dauricum L.)
  • różanecznik drzewiasty (Rhododendron arboreum Sm.)
  • różanecznik gęsty, r. himalajski (Rhododendron impeditum Balf. f. & W. W. Sm.)
  • różanecznik indyjski (Rhododendron indicum (L.) Sweet)
  • różanecznik jakuszimański (Rhododendron degronianum var. yakushimanum (Nakai) Kitam.)
  • różanecznik japoński, azalia japońska (Rhododendron japonica (A. Gray) J.V. Suringar)
  • różanecznik katawbijski (Rhododendron catawbiense Michx.)
  • różanecznik kaukaski (Rhododendron caucasicum Pall.)
  • różanecznik kosmaty (Rhododendrum hirsutum L.)
  • różanecznik krótkoowocowy (Rhododendrum brachycarpum D. Don ex G. Don)
  • rózanecznik nagietkowy, azalia nagietkowa (Rhododendron calendulaceum (Michx.) Torr.)
  • różanecznik olbrzymi (Rhododendrum maximum L.)
  • rózanecznik ostrokończysty (Rhododendron mucronatum (Blume) G. Don)
  • różanecznik Purdoma (Rhododendron purdomii Rehder & E. H. Wilson)
  • różanecznik rozesłany (Rhododendron forrestii subsp. forrestii, syn. Rh. repens Balf. f. & Forrest)
  • różanecznik Schlippenbacha (Rhododendron schlippenbachii Maxim.)
  • różanecznik Smirnowa (Rhododendrum smirnowii Trautv.)
  • różanecznik wczesny (Rhododendron ×praecox hort.)
  • różanecznik Williamsa (Rhododendron williamsianum Rehder & E. H. Wilson)
  • Rhododendron campylogynum Franch.
  • Rhododendron wardii W. W. Sm.

Odmiany uprawne

28 tys.[9] zarejestrowanych odmian pochodzi od typowych gatunków, oraz licznych mieszańców międzygatunkowych. Poniżej niektóre z tych odmian:

  • azalie wielkokwiatowe
    • ‘Doloroso’ – kwiaty intensywnie ciemnoczerwone. Wys. 100 cm, średnica 120 cm.
    • ‘Fireball’ – intensywnie pomarańczowoczerwone kwiaty, silnie rozwarte. Wys. 100 cm. Odmiana bardzo znana
    • ‘Golden Sunset’ – kwiaty żółte z ciemnożółtą plamką, szeroko rozwarte. Pokrój luźny, rozłożysty, wys. 150 cm.
    • ‘Homebush’ – ciemnoróżowe, półpełne kwiaty. Pokrój zwarty, wysokość do 150 cm.
    • ‘Kilian’ – pełne, sztywne kwiaty, jasnoróżowe. Młode liście brązowozielone, wys. 130 cm.
    • ‘Parkfeuer’ – kwiaty czerwone, wewnątrz pomarańczowe i lekko pachnące. Rośnie bardzo szybko (200 cm wys. po 10 latach). Odmiana bardzo rozpowszechniona.
    • ‘Persil’ – kwiaty białe z żółtą plamką. Pokrój luźny, wys. 150 cm.
  • azalie karłowate – niskie krzewy, kwitnące bardzo obficie. Niestety bardziej wrażliwe na mróz od innych odmian
    • ‘Diamant Rosa’ – drobne, jasnoróżowe i bardzo liczne kwiaty. Wewnątrz czerwone. Wys. 30Cm, średnica 70 cm
    • ‘Kermesina’ – rubinoworóżowe kwiaty z czerwonym odcieniem. Wys. 80 cm, szerokość 100 cm.
    • ‘Satchiko’ – kwiaty jaskrawopomarańczowe. Wys. 70 cm, zwarty pokrój.
    • ‘Melina’ – kwiaty purpuroworóżowe, w środku czerwone. Zwarty pokrój, odmiana często uprawiana.
  • różaneczniki wielkokwiatowe
    • ‘America’ – kwiaty rubinowoczerwone. Szybkorosnąca odmiana – wys. 400 cm.
    • ‘Calsap’ – białe kwiaty z liliowym odcieniem, w środku duża rubinowa plamka. Wys. 130 cm
    • ‘Catawbiense’ Boursault’ – Ciemnoróżowe kwiaty,. Wzrost silny, osiągają wys. 200 cm.
    • ‘Duke of York’ – karminoworóżowe kwiaty z brązowymi plamkami, lekko pachnące. Wys. 250 cm.
    • ‘Daniela’ – kwiaty łososioworóżowe, białe w środku. Krzew gęsty
    • ‘Nova Zembla’ – kwiaty rubinowoczerwone z ciemniejszą plamką na górnym płatku, wys. 250 cm
  • różaneczniki jakuszimańskie
    • ‘Fantastica’- kwiaty łososioworóżowe, białe w środku, rąbek korony ciemnoczerwony. Krzew gęsty, wys. 90 cm.
    • ‘Lumina’ – kwiaty rubinoworóżowe. Pokrój zwarty, szeroki. Wys. 90 cm, szerokość 150 cm.
    • ‘Nicoletta’ – kwiaty jasnoróżowe z czerwonobordową plamką na górnym płatku. Wys. 50 cm.
  • różaneczniki drobnokwiatowe
    • ‘Blue Tit’ – jest mieszańcem dwóch gatunków różaneczników. Gęsty krzew do 1, 2 m wysokości. Kwiaty jasnoniebieskie.
    • ‘Mezitt’ – nieduże, ciemnoróżowe kwiaty. Kwitnie bardzo obficie. Osiąga wysokość do 1 m średnicę 1,2 m.
Posted in: O ozdobnych kwiatach Comments(0) November 2010

Bugenwilla, kącicierń (Bougainvillea Comm. ex Juss.) – rodzaj roślin z rodziny dziwaczkowatych. Należy do niego od 4 do 18 gatunków roślin pnących i płożących z Ameryki Południowej. Nazwa rodzaju wywodzi się od nazwiska admirała francuskiej marynarki Louisa Antoine’a de Bougainville, który jako pierwszy opisał go w 1768 roku. Gatunkiem typowym jest Bougainvillea spectabilis Willd.

Morfologia

Pokrój – Rośliny te w naturalnym środowisku są zimozielonymi krzewami lub pnączami i posiadają liczne ciernie. Ich pędy osiągają do 12 metrów długości.
Liście – Naprzemianległe, z bardzo krótkim ogonkiem, od 4 do 13 cm długości i od 2 do 6 cm szerokości.
Kwiaty – Niewielkie, zazwyczaj różowe. Charakterystyczną cechą są podsadki (3 lub 6) otaczające każdą trójkę kwiatów właściwych. Występują one w rozmaitych kolorach, od różowego i purpurowego, przez pomarańczowy i żółty, aż do białego. Podsadki te imitują kwiaty i to one są głównym walorem ozdobnym bugenwili
Owoc – Wąska, pięciopłatowa niełupka.
Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa goździkowe (Caryophyllidae Takht.), nadrząd Caryophyllanae Takht., rząd goździkowce (Caryophyllales Perleb), rodzina dziwaczkowate (Nyctaginaceae Juss.), plemię Bougainvilleeae Choisy in DC., podplemię Bougainvilleinae Benth. & Hook.f., rodzaj bugenwila (Bougainvillea Comm. ex Juss.).

Wybrane gatunki
  • Bugenwilla gładka (Bougainvillea glabra)
  • Bugenwilla peruwiańska (Bougainvillea peruviana)
  • Bugenwilla okazała (Bougainvillea spectabilis)
  • Bugenwilla ciernista (Bougainvillea spinosa)

Zastosowanie

Ze względu na swoje bardzo obfite kwitnienie bugenwille są popularnymi roślinami ozdobnymi w regionach z ciepłym klimatem. Liczne kultywary i mieszańce są hodowane od lat. Powstały już formy bez cierni i bezpłodne, które rozmnaża się wegetatywnie. Bugenwille rosną bardzo szybko i w ciepłym klimacie kwitną cały rok. W Polsce ze względu na klimat mogą być uprawiane tylko w oranżeriach lub w mieszkaniach w pojemnikach jako rośliny pokojowe. Możliwa jest uprawa bonsai w zamkniętych pomieszczeniach. Kwitną bardzo długo, zazwyczaj przez całe lato. W uprawie doniczkowej w mieszkaniach ich żywotność wynosi ok. 5 lat, gdyż później nadmiernie drewnieją i słabo kwitną, ale w oranżeriach mogą żyć 25-30 lat.

Uprawa

  • Wymagania. Są dość trudne w uprawie. Potrzebują bardzo dużo światła, więc w mieszkaniach należy je trzymać na parapecie południowego okna. Gleba powinna być próchniczna, żyzna i stale wilgotna, jednak przy nadmiarze wilgoci roślina gubi liście i więdnie. Bugenwille są roślinami wapieniolubnymi, więc do podlewania dobra jest twarda woda wodociągowa. W okresie spoczynku zimowego lepiej trzymać je w chłodniejszym pomieszczeniu (jednak nie mniej niż 7oC). Tracą wówczas liście, ale wiosną znów je odnawiają. W niezbyt dużych, przyciasnych doniczkach silniej kwitną, niż w dużych.
  • Zabiegi uprawowe. Rośliny uprawia się w doniczkach przy paliku lub pałąku. Aby nadmiernie się nie rozrastały przycina się zbyt wybujałe pędy. Co roku na wiosnę przesadza się do większych doniczek. Co dwa tygodnie dokarmia się połową zalecanej dawki nawozów wieloskładnikowych. Przed kwitnieniem rośliny zrasza się wodą. W czasie kwitnienia już nie, ale aby roślina miała wystarczającą wilgotność, ustawia się doniczkę w pojemniku z wilgotnym torfem lub na kamieniach w podstawce z wodą. Czyszczenie liści jest zbyteczne, nie nabłyszcza się ich też.
  • Rozmnażanie. Przez sadzonki z młodych pędów, jednak jest to trudne. Z tego też względu zazwyczaj kupuje się sadzonki wyhodowane przez specjalistów i sprzedawane zwykle w okresie kwitnienia.
  • Choroby i szkodniki. Bugenwille rzadko chorują. Najczęściej są atakowane przez robaki glebowe, mszyce i niektóre larwy motyli, dla których są pożywieniem.

Symbolika

Różne gatunki bugenwilli są oficjalnymi kwiatami Grenady, Guam, powiatów Lianjiang i Pingdong w Tajwanie, Ipoh w Malezji oraz miast: Tagbilaran na Filipinach i Camarillo, San Clemente i Laguna Niguel w Kalifornii.

Posted in: O ozdobnych kwiatach Comments(0) November 2010

« Previous Entries