Naparstnica purpurowa

Naparstnica purpurowa (Digitalis purpurea L.) – gatunek rośliny należący do rodziny babkowatych (wg systemów XX-wiecznych do trędownikowatych). Występuje dziko w Europie zachodniej i środkowej, poza tym w północnej Afryce. Roślina została rozpowszechniona na ziemiach Polskich w XVIII-XIX w. jako roślina ozdobna i samorzutnie rozprzestrzeniła się w środowisku. W polskiej florze na status kenofita (ergazjofigofit).

Morfologia

Łodyga – Pojedyncza, gruba wzniesiona łodyga wyrasta z kłącza do 150 cm wysokości. W górnej swojej części jest okryta gęstymi, drobnymi włoskami.
Liście – Przy ziemi posiada różyczkę liści odziomkowych. Także łodyga jest skrętolegle ulistniona. Liście są duże, do 25 cm długości, ostro karbowane, z wyraźnymi nerwami. Liście łodygowe są siedzące. Na dolnej stronie liście są delikatnie omszone.
Kwiaty – W górnej części łodygi wyrastają kwiaty tworząc jednostronne grono. Duże, zwieszające się w dół kwiaty, rosnące na gruczołowato omszonych, krótkich szypułkach mają purpurowoczerwony kolor, wewnątrz mają ciemniejsze plamki. Rurkowato dzwonkowa korona kwiatowa jest wewnątrz owłosiona. Pięciodziałkowy kielich kwiatowy jest tylko przy nasadzie nieco zrośnięty. W kwiatku jest jeden słupek z długą i cienką szyjką, oraz 4 pręciki, przy czym dwa są wyższe, a dwa niższe.
Owoc – Torebka o jajowatym kształcie, pękająca wzdłużnie. Znajduje się w niej bardzo dużo drobnych, czarnych nasion.

Biologia i ekologia

  • Na ogół roślina dwuletnia, niekiedy bylina[2]. Kwiaty są przedprątne, tzn., że w jednym kwiatku pręciki dojrzewają wcześniej, niż słupek. Jest to zabezpieczenie przed niekorzystnym dla rośliny samozapyleniem. Kwiaty zapylane są przez owady. Kwitnie od czerwca do września.
  • Siedlisko: rośnie głównie w świetlistych lasach, w wolnych przestrzeniach kosodrzewiny, na porębach leśnych, na obrzeżach lasów, w ziołoroślach górskich. Nie robi jej różnicy, czy podłoże jest wapienne, czy granitowe, wszędzie jednak wymaga do swojego wzrostu żyznej gleby. Hemikryptofit.
  • Fitosocjologia: gatunek charakterystyczny dla Ass. Digitali-Epilobietum.
  • Roślina trująca: Składniki chemiczne i działanie toksyczne podobnie jak u naparstnicy zwyczajnej.

Zastosowanie

  • Roślina lecznicza
    • Surowiec zielarski : liście (Folium Digitalis purpureae). Zbiera się je z jednorocznych roślin, przy słonecznej pogodzie, a następnie suszy.
    • Działanie : zawiera saponiny, śluzy i glikozydy o działaniu nasercowym. Najsilniej działającym z nich jest digitoksyna, stosowana w leczeniu nerwic i chorób serca. W Polsce obecnie nie stosuje się tej rośliny w ziołolecznictwie. Zamiast niej jest stosowana naparstnica wełnista, która jest mniej toksyczna.
  • Roślina ozdobna : Ze względu na swoje piękne kwiaty chętnie uprawiana w przydomowych ogródkach. Nadaje się na kwiaty cięte. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby. Wymaga stanowiska słonecznego lub półcienistego. Wysiewa się ją w maju-czerwcu. Sadzonki należy pikować, a jesienią wysadzać na stałe miejsce w rozstawie 30 × 40 cm. Kwitnie w drugim roku.

Zmienność

  • Tworzy mieszańce z naparstnicą zwyczajną i żółtą.
  • Istnieje odmiana Digitalis purpurea var. alba o białych kwiatach.

Miesiącznica (Lunaria L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych. Należą do niego tylko 2 gatunki. Gatunkiem typowym jest Lunaria annua L.

Morfologia

Rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny o kwiatach promienistych, 4-płatkowych. Owocem jest łuszczyna o srebrzystych przegrodach z płaskimi, brązowymi nasionami.

Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kapustowatych (Brassicaceae), rzędu kapustowców (Brassicales), kladu różowych (rosids) w obrębie okrytonasiennych (Magnoliophyta).

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Capparanae Reveal, rząd kaparowce (Capparales Hutch.), podrząd Capparineae Engl., rodzina kapustowate (Brassicaceae Burnett), plemię Lunarieae Dumort., rodzaj miesiącznica (Lunaria L.).

Gatunki flory Polski
  • miesiącznica roczna (Lunaria annua L.) – gatunek uprawiany
  • miesiącznica trwała (Lunaria rediviva L.)

Mak nagołodygowy

Mak nagołodygowy, m. syberyjski, m. islandzki (Papaver nudicaule) – gatunek należący do rodziny makowatych. Pochodzi z Azji (wschodnia Syberia, Ałtaj, Kazachstan, Mongolia) oraz z północnej części Ameryki Północnej (Jukon i Alaska). W Polsce jest uprawiany jako roślina ozdobna.

Morfologia

Liście – Zielone, różyczkowe, 3-4 razy pierzastosieczne
Kwiaty – Pachnące. Głąbik kwiatowy wysokości do 20 cm.

Zastosowanie i uprawa

Uprawiany jest ze względu na swoje duże, ładne i pachnące kwiaty. Nadaje się na rabaty, do ogrodów skalnych i na kwiat cięty. Jest byliną, ale zazwyczaj uprawiany jest jako roślina jednoroczna. W uprawie istnieją kultywary o kwiatach barwy białej, różowej, żółtej, pomarańczowej lub różowej, z gładkimi lub pomarszczonymi płatkami. Uprawia się go z siewu nasion wprost do gruntu (jesienią lub wczesną wiosną). Preferuje stanowisko słoneczne, ziemię żyzną i przepuszczalną.

Floks Drummonda

Floks Drummonda, płomyk Drummona (Phlox drummondii) – gatunek rośliny z rodziny wielosiłowatych. Pochodzi z Ameryki Północnej, głównie z Teksasu i Meksyku, gdzie jest popularną rośliną ozdobną. Jest uprawiany w licznych krajach jako roślina ozdobna.

Morfologia

Roślina dorasta do wysokości 40 cm. Łodyga rozgałęziona i owłosiona, liście lancetowate lub owalnolancetowate. Typowa forma gatunku zakwita w kolorze czerwonym kwiatami zebranymi w wierzchotki. Odmiany ozdobne mają kwiaty również w innych kolorach: białym, różowym, fioletowym i w różnych odcieniach tych kolorów, u niektórych są kwiaty z oczkiem lub odmiennego koloru plamą wewnątrz korony. Kwitną od końca czerwca do jesiennych przymrozków. Owocem jest torebka z szarobrązowymi, chropowatymi nasionami.

Odmiany

Liczne odmiany ogrodnicy dzielą na 3 grupy:

  • ‘Gigantea’ – o wysokości 40–60 cm
  • ‘Grandiflora’ – o wysokości do 30 cm
  • ‘Nana compacta’ – o wysokości 15–20 cm.
  • ‘Sternenzauber’ (synonim ‘Twinkle’) o gwiazdkowatych, zaostrzonych płatkach

Zastosowanie

W Polsce floks Drummonda jest uprawiany jako ozdobna roślina jednoroczna. Nadaje się głównie do tworzenia grup kwiatowych na kwietnikach i rabatach, czasami sadzi się go też w pojemnikach i skrzynkach balkonowych na balkonach, w altanach. Na rabatach zazwyczaj uprawia się go w większych grupach. Różowe floksy dobrze komponują się z białą lobularią nadmorską lub cytrynowożółtą aksamitką, czerwone zaś z pomarańczowymi aksamitkami lub fioletowym żeniszkiem meksykańskim. Jest uprawiany również na kwiat cięty.

Uprawa

  • Wymagania. Najlepiej rośnie na przepuszczalnej, lekkiej, żyznej i stale wilgotnej glebie. Najlepsze jest stanowisko słoneczne, ale może rosnąć także w półcieniu.
  • Sposób uprawy. Uprawia się z nasion, które w marcu wysiewa się do inspektu lub w ogrzewanym i oświetlonym pomieszczeniu. Wysadza się na stałe miejsce po 15 maja. Można też wysiewać w kwietniu bezpośrednio w ogrodzie (młode sadzonki są odporne na wiosenne przymrozki). W ciągu lata należy 3–4 razy zasilić rozcieńczonymi nawozami mineralnymi. W czasie suszy należy podlewać.

Cynia wytworna

Cynia wytworna, cynia zdobna, jakobinka zdobna (Zinnia elegans) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych. Pochodzi z terenów Meksyku. W wielu krajach świata jest uprawiana jako ozdobna roślina uprawowa.

Morfologia

Roślina dorastająca do 100 cm wysokości. Liście w kształcie sercowatojajowatym lub owalnym. Kwiaty dość duże, do 12 cm średnicy. Zebrane są w koszyczki umiejscowione na szczycie łodygi. Występuje w wielu kolorach, od białego poprzez żółte i różowe do purpurowego. Okres kwitnięcia czerwiec – wrzesień

Zastosowanie

Jest uprawiana jako ogrodowe roślina ozdobna. Nadaje się na rabaty i kwiat cięty. Rozmnaża się przez nasiona wysiewane wiosną wprost do gruntu, lub lepiej z wcześniej przygotowanej pod osłonami przez specjalistów rozsady (przedłuża to okres jej kwitnienia). Po przekwitnięciu kwiatostany ścina się.

« Previous Entries