Czosnki ozdobne

Czosnki ozdobne W kuchni nie sposób się obejść bez czosnku, ale i na rabacie warto przeznaczyć dla niego miejsce. Czosnki ozdobne zakwitają na przełomie wiosny i lata, a cebule sadzimy właśnie teraz – we wrześniu i październiku.

Choć to brzmi jak herezja, czosnek jest kuzynem… wonnych lilii. Zarówno lilie jak i czosnki należą do jednej rodziny liliowatych. Gatunków czosnku jest około 300. Wszystkie są bylinami wytwarzającymi cebule (w rzadkich przypadkach kłącza). Rosną w strefie umiarkowanego klimatu półkuli północnej. W XVIII w. Linneusz pod nazwą Allium (zarezerwowaną przez starożytnych Rzymian dla czosnku jadalnego) umieścił 280 roślin cebulowych zarówno jadalnych, jak i ozdobnych. Dziś wyróżniamy 80 gatunków czosnków ozdobnych – uprawnych i rosnących dziko w Europie, Afryce Północnej, Azji i Ameryce Północnej.

Parada gwiazd
Czosnki ozdobne mają niepospolity wygląd. Spośród zielonego skupiska liści wyrastają pojedyncze główki zbudowane z drobnych kwiatów, najczęściej w odcieniach bieli, różu, fioletu. Z daleka kwiatostany wyglądają jak kolorowe dmuchawce. Gatunki mają zróżnicowaną wysokość – formy niskie osiągają zaledwie 15-25 cm, a najwyższe dorastają do 150 cm. Część podziemną stanowią cebule zróżnicowane pod względem wielkości i wyglądu.
Najokazalszym gatunkiem jest czosnek olbrzymi (Allium giganteum). Na grubym sztywnym pędzie osiągającym 150 cm wysokości osadzony jest kulisty fioletowy kwiatostan o średnicy 10-12 cm. Rośliny kwitną w czerwcu i lipcu. Warto je sadzić w dużych grupach. Dobrze prezentują się w kompozycjach z liliami czy pustynnikami. Coraz częściej wykorzystywane są przez florystów – w bukietach żywych i suchych.
Mniejszym kuzynem czosnku olbrzymiego jest czosnek okazały (Allium aflatunense). Dorasta do wysokości 70 cm. Kwitnie wcześniej – okazałe kwiaty w odcieniu lila-róż (o średnicy około 10 cm) pojawiają się w końcu maja i w pierwszej połowie czerwca.
Czosnek główkowaty (Allium sphaerocephalon) można spotkać nie tylko w ogrodach. Rośnie także na naturalnych stanowiskach na suchych łąkach Wyżyny Małopolskiej. Ma kwiatostany intensywniej fioletowe i o wiele mniejsze od czosnku olbrzymiego czy okazałego. Kwitnie w lipcu po niemal całkowitym zaschnięciu liści.

Inne też są piękne
Czosnek karatawski (Allium karataviense) pochodzi z Kazachstanu. Ma dwa okazałe szerokie liście o niebieskawym odcieniu, które zachowują ładny wygląd także w czasie kwitnienia rośliny. To rzadkość, bo u większości czosnków liście zaczynają zasychać jeszcze przed rozpoczęciem kwitnienia. Zdobi je różowa obwódka. Spomiędzy nich wyrasta krótka łodyga (o wysokości około 20 cm) zakończona dorodnym kulistym szarobiałym kwiatostanem, który w miarę przekwitania różowieje. Czosnek karatawski kwitnie od maja do końca czerwca.
Ciekawie wygląda czosnek Krzysztofa (Allium christophii). Tworzy pęd wysokości 25-30 cm zakończony ogromnym kulistym kwiatostanem o średnicy dochodzącej do 20 cm zbudowanym z 80-100 fioletowych kwiatów przypominających kształtem gwiazdki. Chętnie uprawianą odmianą jest ‘Star of Persia’ o pokrytych kutnerem niebieskawo-zielonych liściach.
Wśród czosnków ozdobnych znajdziemy także gatunki o kwiatach mleczno białych lub kanarkowo żółtych. Czosnek neapolitański (Allium neapolitanum) dorasta do wysokości 25-30 cm. Śnieżnobiałe kwiaty tworzą luźne baldachy. Zakwita już w kwietniu. Żółciutkie kwiaty czosnku złocistego (Allium molly) zebrane są po 30-40 na pędzie dorastającym do wysokości 20-25 cm. Kwitnie pod koniec maja i w czerwcu. Liście pozostają dekoracyjne także po kwitnieniu.

Co lubią najbardziej
Czosnki ozdobne mają niewielkie wymagania siedliskowe. Dobrze rosną na glebach piaszczystych, piaszczysto-gliniastych i na lekkich glinach. Gleba powinna być głęboko spulchniona i starannie uprawiona, bogata w wapń. Należy je sadzić w miejscach słonecznych lub tylko lekko zacienionych. Kwitnieniu i rozwojowi nie sprzyjają lata chłodne i wilgotne. W czasie suchych sezonów należy je obficie podlewać, bo inaczej będą słabo rosły I i kwitły. Zanim rośliny zakwitną, można dwukrotnie zasilić cebule nawozami wieloskładnikowymi w ilości 20 g/m2.
Najokazalsze czosnki można pozostawić na tym samym stanowisku przez dwa, trzy sezony. Po tym okresie należy je wykopać latem, gdy zaschną już liście. Cebulki przybyszowe trzeba oddzielić, przechować w piwnicy, a jesienią wysadzić w nowe miejsce.
Pamiętajmy, że cebulki przybyszowe gatunków silnie rosnących (np. czosnek olbrzymi czy czosnek okazały) kwitną dopiero w drugim lub trzecim roku uprawy. Cebule czosnku złocistego w ciągu jednego roku dorastają do wielkości cebul dorosłych i są zdolne do wydania kwiatów w następnym sezonie.

Sadzimy czosnek

  • Czosnków ozdobnych nie sadzimy na stanowiskach, gdzie uprawiana była cebula, czosnek jadalny lub pory ze względu na niebezpieczeństwo porażenia przez te same choroby, szczególnie wirusowe.
  • Jeśli gleba jest uboga w składniki pokarmowe przed sadzeniem cebul można ją wzbogacić nawozem wieloskładnikowym w ilości 30 g na m2.
  • Najodpowiedniejszą porą sadzenia cebul jest przełom września i października.
  • Cebule sadzi się na głębokość równą trzykrotnej wysokości cebuli.
  • Niskie gatunki sadzi się w odstępach 15-20 cm, gatunki wysokie co 30-40 cm.
  • Przy zakupie cebul wybieraj te dorodne, bez uszkodzeń mechanicznych i oznak pleśni.
  • źródło: gazeta.pl

    Posted in: rosliny ogrodowe Comments(0) February 2008