Goździk pyszny
Goździk pyszny (Dianthus superbus L.) – gatunek rośliny należący do rodziny goździkowatych. Roślina rzadka w środowisku naturalnym. Od gatunku tego pochodzi wiele mieszańców uprawianych jako rośliny ozdobne.
Rozmieszczenie geograficzne
Występuje w Europie i Azji od Japonii poprzez Sachalin, południowo-wschodnią Azję, Syberię i Europę po Półwysep Iberyjski (tutaj ma tylko oderwane stanowiska w Pirenejach i Górach Kantabryjskich)[3]. W Europie rośnie głównie w północno-wschodniej i środkowej jej części, sięgając po Bałkany i północną część Półwyspu Apenińskiego[3]. W PolsceWisły koło Krakowa a także Warszawy, m.in. na Bagnie Całowanie oraz na Podkarpaciu. występuje głównie na niżu i rzadko w niższych położeniach górskich. Najliczniej występuje w dolinie
Morfologia
- Łodyga – Wzniesiona, prosta i rozgałęziająca się, zielonawa lub zielonosina. Wysokość 20-50 cm. Oprócz pędów kwiatowych tworzy również pędy płonne.
- Liście – Ulistnienie naprzeciwległe. Liście równowąskolancetowate, całobrzegie, ostro zakończone, bez przylistków, o szerokości 3-5 mm, jednonerwowe.
- Kwiaty – Duże, do 6 cm średnicy. W liczbie przeważnie od kilku do kilkunastu wyrastają na szczytach rozgałęzionej łodygi. Kielich sztywny, długości 20-28 mm i szerokości 3-4 mm, o działkach zrośniętych w rurkę, bladozielony lub różowy. Otoczony jest kilkoma łuskami podkwiatowymi o długości dochodzącej do ¼ długości kielicha. 5 płatków korony o kolorze od białego do różowego, pociętych dalej niż d połowy długości z niepodzieloną częścią środkową. Słupek z dwoma szyjkami.
- Owoc – Torebka otwierająca się 4-ząbkami. Nasiona miseczkowate o długości do 3 mm.
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Kwiaty wonne, przedprątne, kwitną od czerwca do września, zapylane są przeważnie przez motyle. Siedlisko: wilgotne łąki, torfowiska, skraje lasów. Najwyższe jego stanowisko w Polsce znajdowało się na polanie Molkówka (910 m n.p.m.) u podnóży Tatr, jednakże od dawna nie zostało potwierdzone. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla łąk trzęślicowych.o związku (All.) Molinion caeruleae.
Zmienność
- Tworzy mieszańce z: goździkiem brodatym, g. kartuzkiem, g. kropkowanym, g. kosmatym[9].
- Występuje w kilku podgatunkach[10]:
- Dianthus superbus L. subsp. alpestris Kablík. ex Čelak.
- Dianthus superbus L. subsp. autumnalis Oberd.
- Dianthus superbus L. subsp. stenocalyx (Trautv. ex Juz.) Kleopow
- Dianthus superbus L. subsp. superbus – występuje m.in. w Polsce
Ochrona
Gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski[11] w grupie gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia: V).
Jest zagrożony w wyniku zmian w jego siedliskach; osuszania terenów, zaorywania łąk i zmiany tradycyjnego sposobu gospodarowania na łąkach.
Zostaw komentarz