Konwalia – Convallaria

konwalia majowa  Najpierw nazywano ja Lillium convalium (lac. convallis znaczy dolina), czyli lilia dolin. Taka tez nazwe – Lilly of the valley – nosi po dzis dzien w Anglii. To piekne poetyckie okreslenie uwiecznil Karol Linneusz, nadajac jej nazwe Convallaria majalis – konwalia majowa.
Kwiaty, liscie, klacza.
To, ze konwalie kwitna w maju, wie kazde dziecko. Wszyscy umieja tez rozpoznac jej biale, pachnace dzwonkowate kwiaty zebrane na pojedynczym pedzie. Konwalie maja dwa lub trzy ciemnozielone liscie, niezwykle trwale, które zamieraja dopiero na jesieni, kiedy ozdoba rosliny staja sie duze, pomaranczowe jagody (trujace!). Konwalia wytwarza liczne rozgalezione klacza, dzieki którym tworzy geste kobierce i szybko opanowuje duze powierzchnie. Na koncu kazdego klacza znajduje sie pak, z którego w kolejnym sezonie wyrasta nadziemna czesc rosliny.

Odmiany.
Nie jest latwo kupic w Polsce odmiany konwalii, ale kolekcjonerzy roslin wymieniaja sie miedzy soba rarytasami. Najczesciej poszukiwane sa te o duzych kwiatach, jak ‘Grandiflora’ lub ‘Fortin’s Giant’, o pelnych kwiatach ‘Plena’, kwitnaca rózowo ‘Rosea’, oraz dziwaczna ‘Prolificans’, u której zamiast pojedynczych kwiatów pojawiaja sie boczne galazki z licznymi kwiatkami. Prawdziwymi unikatami sa odmiany konwalii o ozdobnym ulistnieniu, jak ‘Albostriata’ o lisciach z kremowymi zylkami.
Co lubia konwalie
Slonce i gleba. Konwalie dobrze sie czuja w cieniu lub pólcieniu na lekko kwasnej, wilgotnej glebie z duza zawartoscia próchnicy. Moga tez rosnac na sloncu, ale wtedy ich liscie szybciej brazowieja. W cieniu zas lepiej znosza susze oraz konkurencje korzeni sasiadujacych drzew i krzewów, idealnie nadaja sie wiec na rekreacyjne, cieniste dzialki lesne, gdzie moga rosnac w jednym miejscu przez wiele lat.
N a w o z e n i e .
Choc konwalie nie naleza do wymagajacych roslin, egzemplarze rosnace na slabej glebie warto zasilac w postaci jesiennego sciólkowania przekompostowanym obornikiem, kompostem ogrodowym lub warstwa opadlych lisci (najlepiej z lipy, grabu i leszczyny).
kaczeniecR o z m n a z a n i e .
Najlatwiej konwalie mnozy sie przez podzial. Ich klacza wykopujemy wczesna wiosna lub jesienia, dzielimy i sadzimy na nowe miejsce – plytko, na glebokosc 3 cm. Jezeli wykopane klacza chcemy przez pewien czas przechowywac, nalezy umiescic je w azurowej skrzynce i obsypac wilgotnym kompostem lub torfem.
Biale dzwoneczki w ogrodzie
Konwalia pieknie wyglada w kazdym ogrodzie, jednak z czasem moze stac sie klopotliwym gosciem. Jest bardzo ekspansywna i mozemy miec problem z usunieciem jej podziemnych rozlogów. Dlatego konwalii nie powinno sie sadzic w ogródkach skalnych, na niewielkich rabatach, wszedzie tam, gdzie moglyby zdominowac czy zagluszyc inne rosliny. Jezeli mimo wszystko chcemy je posadzic w sasiedztwie na przyklad funkii i piwonii, bezpiecznym rozwiazaniem bedzie oddzielenie tych roslin plastikowa tasma.
Lany, dywany.
Jako roslina z lasu, konwalia doskonale nadaje sie takze do duzych naturalistycznych ogrodów, gdzie utworzy ladne skupiska pod drzewami i krzewami lisciastymi. Szczególnie bujnie bedzie sie rozrastac w przyjaznym cieniu leszczyn. Mozemy takze pozwolic jej rozrastac sie pod duzymi iglakami – cisami, zywotnikami lub cyprysikami, pod którymi bedzie tworzyc zwarty dywan.
Pachnacy kacik.
Duze skupiska kwitnacych konwalii nie tylko efektownie wygladaja, ale i mocno pachna. Warto wiec zalozyc w ogrodzie pachnacy w maju zakatek z konwalii i lilaków, urozmaicony kepami narcyzów oraz póznych tulipanów.
Na cienistych rabatach. Konwalie mozemy laczyc z innymi cieniolubnymi roslinami, najlepiej z ekspansywnymi gatunkami okrywowymi: bluszczem, barwinkiem i jasnota purpurowa. Efektownym urozmaiceniem moga byc kepy paproci, np. pióropusznika i narecznicy samczej albo kokoryczki. Dobrym towarzystwem beda takze zimozielone bergenie i mahonia pospolita. Mozemy do tej kompozycji dodac troche koloru, wprowadzajac strzeliste naparstnice, dzwonki jednostronne i orliki. Dobrym towarzystwem beda takze liliowce i trzykrotka wirginijska, których liscie beda ladnie kontrastowac z ciemna zielenia konwalii.
Biala kompozycja.
Biel kwiatów konwalii pieknie moga powtarzac krzewy i byliny o bialo obrzezonych lisciach, np. deren bialy ‘Elegantissima’ lub krzewuszka cudowna ‘Nana Variegata’ oraz funkie i miodunki.

W malym ogrodzie. Konwalie mozemy bezpiecznie sadzic pomiedzy sciezka o betonowych kraweznikach a pólnocna sciana domu lub wzdluz wjazdu do garazu, gdzie szybko stworza jednolity i gesty dywan. Mozemy tez je umiescic w duzym pojemniku przy wejsciu do domu lub na tarasie.
Konwalie zima?
Na urocze, pachnace kwiaty konwalii nie musimy czekac az do maja. Mozemy zajac sie pedzeniem konwalii w domu. Jesienia wykopujemy klacze z ogrodu i sadzimy do doniczki, która zostawiamy na zewnatrz pod przykryciem sciólki z lisci, kory lub agrowlókniny. W styczniu przenosimy ja do domu, ustawiamy w najchlodniejszym miejscu mieszkania (120C) i delikatnie podlewamy. Po paru tygodniach pojawia sie wonne kwiaty. Przekwitle klacza mozemy pózniej z powrotem posadzic wiosna w ogrodzie.
Uwaga, truje!
Konwalia jest roslina lecznicza. Zawiera alkaloidy stosowane do produkcji leków nasercowych i przeciwpadaczkowych. Piekny wyglad i zapach konwalii nie moga usypiac naszej czujnosci, poniewaz nalezy do najbardziej trujacych roslin! Po jej pomaranczowe jagody czesto siegaja dzieci. Trzeba pamietac, ze spozycie tylko kilku jagód moze juz byc smiertelne! Równie trujaca jest woda, w której staly sciete kwiaty.
Nie wolno zrywac!
Konwalia jest roslina jedyna w swoim rodzaju – jest bowiem reprezentowana tylko przez jeden gatunek. Wystepuje pospolicie w calej Europie w strefie klimatu umiarkowanego, a takze w Ameryce Pólnocnej i Azji. Spotykane poza Europa formy róznia sie nieznacznie, dlatego bywaja traktowane jako podgatunki lub nawet odrebne gatunki. W Polsce konwalia pospolicie wystepuje w lasach lisciastych i sosnowych borach na terenie calego kraju. Najliczniej w Polsce pólnocno-wschodniej. Nie wolno jej zbierac ani wykopywac z lasu, gdyz jest objeta czesciowa ochrona.

 

zródlo: OGRODY

Posted in: rosliny ogrodowe Comments(0) January 2008