Ostropest plamisty
Ostropest plamisty (Silybum marianum (L.) Gaertner) – gatunekastrowatych. Pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego: Europa Południowa, Egipt, Izrael, Turcja. Rozprzestrzenił się jako uciekinier z upraw w wielu rejonach świata. W Polsce roślina uprawna, czasami zdziczała (ergazjofigofit). rośliny należący do rodziny
Morfologia
- Pokrój – Roślina jednoroczna, swoim wyglądem bardzo podobna do ostów.
- Łodyga – Gruba, prosta, wzniesiona, górą rozgałęziająca się. Osiąga wysokość do 2 m.
- Liście – Szerokoeliptyczne lub odwrotnie jajowate, bezogonkowe, obejmujące swoją nasadą łodygę, zatokowo klapowane, białoplamiste. Brzegi mają silnie kolczaste.
- Kwiaty – Zebrane w kwiatostany – duże koszyczki (4-5 cm długości) wyrastające na szczycie łodyg. Koszyczki okryte są grubymi, skórzastymi i odgiętymi kolcami. Kwiaty o purpurowej barwie.
- Owoc – Niełupka z puchem kielichowym ponad dwukrotnie dłuższym od owocu.
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna. W Polsce zdziczałe formy spotyka się w ogrodach, nieużytkach, ugorach oraz w zbiorowiskach ruderalnych i synantropijnych. Kwiaty zapylane są przez owady. Kwitnie od lipca do sierpnia.
Zastosowanie
- Roślina uprawna: uprawiany dla potrzeb przemysłu farmakologicznego (zioło) oraz jako roślina ozdobna.
- Roślina lecznicza:
- Surowiec zielarski : owoce, zawierające do 2-3% sylimaryny, która jest silnym przeciwutleniaczem. Wytwarza się z nich m.in. lek Sylimarol (w postaci pastylek). Można też samodzielnie sporządzać z nich odwar lub nalewkę. Lek ten ma zastosowanie zarówno profilaktycznie (np. podaje się go ludziom pracującym w oparach substancji chemicznych i napromieniowaniu), jak i lecznicze – przy marskości wątroby, stłuszczeniu wątroby, nieżytach dróg żółciowych, kamicy żółciowej, po żółtaczce, w trakcie leczenia nowotworów. Jest nieszkodliwy nawet dla kobiet ciężarnych i karmiących.
- Działanie : przeciwzapalne, stymulujące regenerację i wytwarzanie nowych komórek wątroby, a przede wszystkim odtruwające. Chroni wątrobę przed licznymi truciznami, m.in. takimi, jak: alkohol, dwusiarczek węgla, pestycydy, a nawet truciznami muchomora sromotnikowego.
- Interakcje : Hamuje aktywność CYP i innych enzymów. Prowadzi to do osłabienia działania takich leków jaki metronidazol (o 50%) i indinowir (nieznacznie).
- Zbiór i suszenie : zrywa się owoce po przekwitnięciu i suszy.
- Sztuka kulinarna: z dolnych liści rośliny można przyrządzać zdrowe sałatki.
Ciekawostki
- Łacińską nazwę Silybum nadał tej roślinie grecki lekarz Dioscorides w 100 r p.n.e.
- Lecznicze działanie tej rośliny już w I wieku naszej ery znał Pliniusz Starszy.
Zostaw komentarz