Petunie

petunie_rotgestreift1Surfinia, Caskadia, Priscilla, Supertunia, Million Bells, Superbells, Sanguna… Oszalamiaja obfitoscia kwiatów, a niektóre pieknym zapachem. Wiosna stawiaja nas przed trudna decyzja, która wybrac.

Petunie znane sa od wielu, wielu lat. Jednak rosliny, którymi zachwycaly sie nasze babki, mocno zmienily swój image. Róznia sie i uroda kwiatów, i pokrojem. Dzieki nim nasze balkony przeszly prawdziwa metamorfoze. Odmian tych roslin przybywa lawinowo.
Petunia, czyli indianski tyton
Nazwa petunia wywodzi sie od slowa petum, jakim rosliny te (a takze spokrewniony z nimi tyton) okreslali Indianie z dorzecza Amazonki. Dwa sposród 40 dzikich gatunków staly sie rodzicami petunii ogrodowej (Petunia hybrida).

Roslina ta poczatkowo udawala sie jedynie w skapanych w sloncu krajach poludniowych. Na szczescie wyhodowano juz odmiany, którym odpowiada takze klimat pólnocy. Szczególnie trwale sa te o nieco mniejszych kwiatach (np. seria Bravo, a szczególnie wyjatkowo obficie kwitnace okazy z grupy multiflora – m.in. seria Hurrah i Polo).
Delikatniejsze sa petunie wielkokwiatowe (z grupy grandiflora). Ich kielichy, osiagajace srednice ponad 10 cm, bywaja niszczone przez silny deszcz lub wiatr. Tradycyjne petunie maja kielichy o szerokiej gamie barw: bywaja biale, rózowe, czerwone, blekitne, fioletowe i granatowe (seria Bravo liczy az 18 kolorów!). Pojawily sie tez odmiany zólte, których kiedys brakowalo (‘Sunshine’ z serii Flash F1). Moga miec biale lamówki (‘Duo Violet’) lub duzy gwiazdzisty wzór (‘Blue and White’). Niektóre sa bogato fryzowane (‘Zorza Wieczorna’) lub pelne (‘Wimbledon’, ‘Valentine’).
Kwietne kaskady i poduchy
Surfinia_Surf_Patio_Blu    Prawdziwie rewolucyjnych zmian w wygladzie i kondycji petunii dokonali niespelna trzydziesci lat temu Japonczycy. Wykorzystujac metody inzynierii genetycznej, stworzyli wyjatkowo bujna i odporna na niesprzyjajace warunki pierwsza serie petunii kaskadowych o nazwie Surfinia. Furore zrobily jej odmiany ‘Purple Giant’ i ‘Blue Giant’ o blisko dwumetrowych pedach splywajacych prosto w dól. Wkrótce pojawily sie podobne kreacje innych swiatowych firm – m.in. seria Caskadia i Conchita – i co chwila dolaczaja nowe.
Obecnie panuje tendencja, zeby odmiany nie bily rekordów dlugosci, ale za to dzieki miekko powyginanym pedom lepiej sie komponowaly z innymi roslinami (np. seria Surfinia Baby). Jedna z najpiekniejszych tego typu odmian jest ‘Priscilla’ z serii Tumbelina o pelnych lawendowoniebieskich kwiatach, wykazujaca przy tym niemal zelazna kondycje.
Kolejna propozycja hodowców sa petunie o pokroju wznioslo-plozacym, które tworza grube, duze poduchy (Supertunia). Petunie te obecnie laczy sie w grupe odmian dlugopedowych (Petunia pendula).
petunieFiligranowa kuzynka
Calibrachoa (Calibrachoa hybrida) to nazwa nadana na czesc meksykanskiego profesora botaniki Antonia de la Cal y Bracho. Roslina ta wyglada jak miniaturowa petunia kaskadowa, ale obecnie uznano ja za inny rodzaj botaniczny (róznice dotycza m.in. liczby chromosomów). Dla ogrodników nie ma to jednak znaczenia i traktuja te rosline jako miniaturowa petunie. Pierwsza jej seria o nazwie Million Bells pojawila sie na rynku dopiero w 1992 roku (dzisiaj obejmuje 11 odmian). Klientom spodobala sie zwlaszcza jej zóltopomaranczowa odmiana ‘Terracota’ i zólta ‘Lemon’. Teraz do grona ulubionych dolaczy zapewne czerwona ‘Red’.
Inne równie udane serie dostepne na naszym rynku to Superbells oraz Celebration. Ocenia sie je jako bardziej odporne od petunii na choroby grzybowe.
Pod troskliwa opieka
Petuniom dobrze jest w miejscach, gdzie dociera sporo slonca, tylko Calibrachoa znosi pólcien.
W pojemniku. Bujne odmiany posadzone w malych doniczkach i skrzynkach wymagaja troskliwej opieki. Kazde zaniedbanie powoduje, ze nieodwracalnie traca na urodzie.
Znacznie ulatwimy sobie prace, wybierajac odpowiedni pojemnik. Powinien on miec otwory odplywowe, gdyz dlugo zalegajaca woda powoduje gnicie korzeni. By jednak zbyt szybko nie uciekala w czasie podlewania, warto zaopatrzyc sie w model o podwójnym dnie. Nadmiar wilgoci zatrzymywany jest na dolnym poziomie, z którego woda po grubym knocie podsiaka na poziom górny, wypelniony podlozem (otwory odplywowe znajduja sie tuz pod nim). Natomiast ustawienie doniczki w glebokiej podstawce stwarza niebezpieczenstwo zalania korzeni w czasie deszczowej pogody.
Na rabacie. Wszystkie grupy petunii, w tym kaskadowe, mozna sadzic na rabatach. Nie wymagaja wówczas tyle troski. Wystarczy jedna roslina, by na metrowej powierzchni stworzyc piekny kobierzec.
Chlonne podloze. Powinno zawierac duzo próchnicy, gdyz latwo gromadzi ona zwiazki odzywcze i wilgoc. Dodatek piasku sprawi, ze ziemia nie bedzie sie zbijac (korzenie potrzebuja tez sporo powietrza). Wazna jest jej kwasowosc – pH 5,5-6,5. Jesli jest wyzsza, wiele odmian przestaje pobierac zelazo i bledna im liscie.
Obfite podlewanie. Ogromna masa lisci i kwiatów sprawia, ze petunie nieustannie zuzywaja mnóstwo duzo wilgoci. Dlatego nie mozna dopuscic, aby ziemia wyschla. W czasie upalów rosliny posadzone w pojemnikach trzeba podlewac nawet dwa razy dziennie.
Petunie latwiej znajduja wilgoc, rosnac w glebie. Podlewa sie je wówczas tylko w okresie suszy.

PetunieeCzeste zasilanie. Podobnie duze zapotrzebowanie maja petunie na pokarm. Najlepiej im sluza plynne nawozy wieloskladnikowe (np. do surfinii). Aby zyznosc podloza nie ulegala wahaniom, nawozy te mozna stosowac je przy kazdym podlewaniu, rozcienczajac je 2-3-krotnie bardziej niz zaleca producent.
Nowe odmiany petunii sa coraz bardziej odporne na choroby. Przy niesprzyjajacej pogodzie rosliny moga zostac porazone przez grzyby pasozytnicze, co objawia sie zamieraniem lisci i zahamowaniem wzrostu. Teoretycznie mozna je opryskiwac srodkami grzybobójczymi (Euparen, Kaptan, Ronilan). Jednak dokladne wykonanie zabiegu przy tak olbrzymiej masie zieleni jest trudne, co ogranicza jego efekt. W dodatku srodki chemiczne moga przedostac sie na inne balkony i do mieszkan. W pewnym stopniu mozemy ograniczyc choroby, usuwajac porazone czesci.
Z pewnego zródla
Kupujac petunie kaskadowe, powinnismy wybierac rosliny wyprodukowane przez specjalistyczne przedsiebiorstwa ogrodnicze, o czym informuje etykietka firmowa z nazwa odmiany, opisem i ewentualnie ze zdjeciem. Rozmnaza sie je z sadzonek. Jednak sadzonki uzyskiwane z niepewnych zródel, a takze z wlasnych roslin, na których zerowaly mszyce, pomimo ze wygladaja zdrowo, zwykle sa porazone wirusami. Szybko ulegaja deformacjom i slabo kwitna.
Natomiast zdrowa rozsade odmian petunii rozmnazanych z nasion (w tym niektórych dlugopedowych) mozna uzyskiwac samemu, poniewaz wirusy nie przenosza sie przez nasiona.
W przypadku wyjatkowo urodziwych odmian F1, które uzyskuje sie w wyniku krzyzowania konkretnych form rodzicielskich, nasiona (z natury drobne jak pyl) poddaje sie otoczkowaniu i pakuje w torebki po 5-10 sztuk. Nalezy wysiewac je w lutym lub marcu w bardzo widnym pomieszczeniu, a mlode siewki przepikowac.

autor: Magda Narkiewicz / zródlo: domgazeta.pl

Posted in: rosliny balkonowe Comments(0) January 2008